درباره نویسنده
ghorvehadab
  • صفحه نخست
  • آرشیو وبلاگ
  • تماس با من
  • فید وبلاگ
نویسندگان وبلاگ
  • ghorvehadab
صفحات اختصاصی
مطالب اخیر
  • چند نام از شاهنامه ی فردوسی
  • ۱۳۸٩/۱/٢٩
  • داستان کوتاه کوتاه ( مینی مال )
  • بررسی وتحلیل « سووشون » سیمین دانشور
  • معنی اصطلاحی گمشده ی «گفته»
کلمات کلیدی مطالب
     
آرشیو وبلاگ
  • عناوین مطالب
  • آذر ٩٠
  • فروردین ۸٩
  • مهر ۸۸
  • بهمن ۸٧
دوستان من
  • سرگذشت غزل در ادب ایران
  • گفت وگوی جهانی شعر - فاطمه راکعی
  • قلندر- دکتر محمدرضاشفیعی کدکنی
  • سعدی درسلاسل جوانمردان- دکتر محمدرضاشفیعی کدکنی
  • کتاب رایگان
  • مثنوی معنوی شش دفتر با توضیحات
  • عارف اندلسی
  • اصطلاحات عرفا
  • نقدکتاب های زبان فارسی دوره دبیرستان
  • شرح شش بیت ازمثنوی معنوی مولوی
  • قواعدترکیب
  • یلداوتاثیر آن باکریسمس
  • سوالات عمومی انسانی 87
  • سوالات اختصاصی انسانی 87
  • پاسخ نامه ی سوالات عمومی انسانی 87
  • پاسخ نامه ی سوالات اختصاصی انسانی 87
  • درسایه روشن کلام
  • بررسی زبان شناسی شعردر اشعار
  • اخبار فناوری اطلاعات
  • بیشه ، عاشقان ادبیات
  • باشگاه مدیران و متخصصان
کدهای اضافی کاربر



گروه ادبیّات متوسطه قروه کردستان
چند نام از شاهنامه ی فردوسی
نویسنده: ghorvehadab - ۱۳٩٠/٩/٢۸

 چند نام از شاهنامه ی فردوسی :

 

  1 - آرش : درخشنده                               

 

    2- ارجاسب : دارنده ی اسب ارجمند

 

    3- ایرج : ((Airiyava ،آریا،که نام و نژاد مردم است،در معنی نور، درفرهنگ پهلوی در معنی یاری کننده ی ایرانیان

 

    4-اردشیر: ((Artaxshathra در معنی شیر خشمناک است.Arta) ) به معنی مقدس هم آمده است.

 

    5- اسفندیار:(پهلوی (Spandyatمرکب از اسپنته به معنی مقدس و جزء دوم از مصدر(Da)به معنی آفریدن و عطا کردن است . در مجموع ،آفریده ی خردپاک است .

 

    6- افراسیاب : (در اوستاFrangrasyan ) به معنی شخص هراسناک است .

 

    7- اورمزد (هرمز) : روز اول هرماه شمسی و نام ستاره ی مشتری و نام فرشته ای که موکل روز اول هر ماه است. به معنی خدای دانا نیز می باشد(پژوهشی در اساطیر و فرهنگ شاهنامه )

 

    8- مهر :( در اوستا و فارسی باستان (Mithra(ودر پهلوی (Mitra به معنی پیوستن ،واسطه و میانجی است . آن را رابط بین فروغ ازلی وفروغ محدث دانسته اند. مهر واسطه ی میان آفریدگار و آفریدگان است . استرابون می گوید ایرانیان خورشید را مهر و میترس می نامند .

 

    9- جمشید : (جم در اوستا Yima) (در پهلوی Xshaeta + yam) در معنی فرمان رواست ،و در معنی پادشاه روشن ؛و این معنی را از آن جا گرفته اند که می گویند روزی جمشید در سیر عالم به آذر بایجان رسیدوبر تختی مرصع روبروی آفتاب قرار گرفت، تاجی مرصع بر سر نهاد، چون آفتاب بر آن تاج تابید شعاع آفتاب به اطراف پراکند، پس او را جمشید نام نهادند و آن روز را نوروز گفتند .

 

  10- خسرو : (در پهلوی Hausravah)به معنی نیک نام و مشهور است و نیز ملک و امام عادل معنی می دهد. (در پهلوی Kayhosrauاست.)

 

 11- رودابه : رود(Rod) درپهلوی به معنی آب و فرزند است. رود(فرزند) و آب(تابش) و در مجموع در معنی روییدن است .

 

12- رستم(رستهم) : مرکب از رس(Raodha) به معنی نمو است،که رستن و روییدن از همین ریشه است و (Taxma)در  فارسی باستان و اوستا ) به معنی دلیر و پهلوان است.ونیز تهمتن از همین کلمه به معنی بزرگ پیکر                                                                                                                                                      13-زرتشت (زرتوشتر) : آنکه شتر زرد دارد .

 

14- زال : پیر فرتوت ، سفید مو (در اوستا از ریشه ی Zarاست که در طول زمان و طی تغییراتی که داشته به «زال» مبدل شده است .

 

15- سودابه : اسم غیر ایرانی در معنی آب افزونی بخش .

 

 16- سهراب : ( (Suhrab(سرخاب مرکب از سرخ + آب)به معنی آب و رنگ سرخ و یا سرخ و سفید .

 

 17-سیمرغ :مرکب از ((Meregho یعنی مرغ و (Saena) نام حکیمی دانا است .

 

18- سیاوش : (سیاوخش) (در اوستا Syavaarshan) مرکب از Syava (سیاه) + Arshan(گشن) به معنی چهار پای نر به خصوص اسب است .در مجموع یعنی دارنده ی اسب سیاه نر است .

 

19- فر :به معنی پیش و جلو و در پارسی باستان(Fra)به معنی نور و روشنایی و شوکت و زیبایی است .

 

20- فریدون : در پهلوی (Fretoon)در زبان آرامی در معنی  دارنده ی گله های فراوان (پر گاو) معنی شده است .

 

21- ضحاک : (آژی دهاک) در اوستا (Azhi)به معنی مار است و (Azhidahaka) یعنی:اژدها پیکر .

 

 22- کی : لقب همه ی شاهان سلسله ی اساطیری کیانی است ؛ لفظ کوی (کی) که به آن ها اطلاق شده است در معنی عادل است ودر گاتاها به معنی شاه و امیر و رؤسای قبایل است که دشمن زرتشت بودند و  پرستنده ی دیو .

 

23- کیکاوس : در پهلوی (Kayos)در اوستا(Usan) از خاندان (Kavay) به معنی عادل و نجیب و اصیل آمده است و یا مؤید به تایید خداست .

 

24- گرشاسب : در اوستا به صورت (kereasaaspa) جزء Keresa به معنی لاغر و Aspaبه معنی اسب فارسی است . روی هم در معنی دارنده ی اسب لاغر است .

 

25- گشتاسب :در اوستا و پارسی باستان (Vishtaspa)که از دو جزء Vishta درمعنی از کار افتاده و ترسو و محجوب است و جزء دوم، همان اسب است و در مجموع در معنی دارنده ی اسب از کار افتاده و ترسوو یا صاحب اسب رمنده است .

 

 26- لهراسب : در معنی دارنده ی اسب تندرو است .          

 

منبع : احمد سلطانی ، منیره ، رشد ادب فارسی ، سال پنجم ، شماره 25 ،

 

  1 - آرش : درخشنده                               

 

    2- ارجاسب : دارنده ی اسب ارجمند

 

    3- ایرج : ((Airiyava ،آریا،که نام و نژاد مردم است،در معنی نور، درفرهنگ پهلوی در معنی یاری کننده ی ایرانیان

 

    4-اردشیر: ((Artaxshathra در معنی شیر خشمناک است.Arta) ) به معنی مقدس هم آمده است.

 

    5- اسفندیار:(پهلوی (Spandyatمرکب از اسپنته به معنی مقدس و جزء دوم از مصدر(Da)به معنی آفریدن و عطا کردن است . در مجموع ،آفریده ی خردپاک است .

 

    6- افراسیاب : (در اوستاFrangrasyan ) به معنی شخص هراسناک است .

 

    7- اورمزد (هرمز) : روز اول هرماه شمسی و نام ستاره ی مشتری و نام فرشته ای که موکل روز اول هر ماه است. به معنی خدای دانا نیز می باشد(پژوهشی در اساطیر و فرهنگ شاهنامه )

 

    8- مهر :( در اوستا و فارسی باستان (Mithra(ودر پهلوی (Mitra به معنی پیوستن ،واسطه و میانجی است . آن را رابط بین فروغ ازلی وفروغ محدث دانسته اند. مهر واسطه ی میان آفریدگار و آفریدگان است . استرابون می گوید ایرانیان خورشید را مهر و میترس می نامند .

 

    9- جمشید : (جم در اوستا Yima) (در پهلوی Xshaeta + yam) در معنی فرمان رواست ،و در معنی پادشاه روشن ؛و این معنی را از آن جا گرفته اند که می گویند روزی جمشید در سیر عالم به آذر بایجان رسیدوبر تختی مرصع روبروی آفتاب قرار گرفت، تاجی مرصع بر سر نهاد، چون آفتاب بر آن تاج تابید شعاع آفتاب به اطراف پراکند، پس او را جمشید نام نهادند و آن روز را نوروز گفتند .

 

  10- خسرو : (در پهلوی Hausravah)به معنی نیک نام و مشهور است و نیز ملک و امام عادل معنی می دهد. (در پهلوی Kayhosrauاست.)

 

 11- رودابه : رود(Rod) درپهلوی به معنی آب و فرزند است. رود(فرزند) و آب(تابش) و در مجموع در معنی روییدن است .

 

12- رستم(رستهم) : مرکب از رس(Raodha) به معنی نمو است،که رستن و روییدن از همین ریشه است و (Taxma)در  فارسی باستان و اوستا ) به معنی دلیر و پهلوان است.ونیز تهمتن از همین کلمه به معنی بزرگ پیکر                                                                                                                                                      13-زرتشت (زرتوشتر) : آنکه شتر زرد دارد .

 

14- زال : پیر فرتوت ، سفید مو (در اوستا از ریشه ی Zarاست که در طول زمان و طی تغییراتی که داشته به «زال» مبدل شده است .

 

15- سودابه : اسم غیر ایرانی در معنی آب افزونی بخش .

 

 16- سهراب : ( (Suhrab(سرخاب مرکب از سرخ + آب)به معنی آب و رنگ سرخ و یا سرخ و سفید .

 

 17-سیمرغ :مرکب از ((Meregho یعنی مرغ و (Saena) نام حکیمی دانا است .

 

18- سیاوش : (سیاوخش) (در اوستا Syavaarshan) مرکب از Syava (سیاه) + Arshan(گشن) به معنی چهار پای نر به خصوص اسب است .در مجموع یعنی دارنده ی اسب سیاه نر است .

 

19- فر :به معنی پیش و جلو و در پارسی باستان(Fra)به معنی نور و روشنایی و شوکت و زیبایی است .

 

20- فریدون : در پهلوی (Fretoon)در زبان آرامی در معنی  دارنده ی گله های فراوان (پر گاو) معنی شده است .

 

21- ضحاک : (آژی دهاک) در اوستا (Azhi)به معنی مار است و (Azhidahaka) یعنی:اژدها پیکر .

 

 22- کی : لقب همه ی شاهان سلسله ی اساطیری کیانی است ؛ لفظ کوی (کی) که به آن ها اطلاق شده است در معنی عادل است ودر گاتاها به معنی شاه و امیر و رؤسای قبایل است که دشمن زرتشت بودند و  پرستنده ی دیو .

 

23- کیکاوس : در پهلوی (Kayos)در اوستا(Usan) از خاندان (Kavay) به معنی عادل و نجیب و اصیل آمده است و یا مؤید به تایید خداست .

 

24- گرشاسب : در اوستا به صورت (kereasaaspa) جزء Keresa به معنی لاغر و Aspaبه معنی اسب فارسی است . روی هم در معنی دارنده ی اسب لاغر است .

 

25- گشتاسب :در اوستا و پارسی باستان (Vishtaspa)که از دو جزء Vishta درمعنی از کار افتاده و ترسو و محجوب است و جزء دوم، همان اسب است و در مجموع در معنی دارنده ی اسب از کار افتاده و ترسوو یا صاحب اسب رمنده است .

 

 26- لهراسب : در معنی دارنده ی اسب تندرو است .          

 

منبع : احمد سلطانی ، منیره ، رشد ادب فارسی ، سال پنجم ، شماره 25 ،

تهیّه کننده: فردین شریف نیا

نظرات ()



 
نویسنده: ghorvehadab - ۱۳۸٩/۱/٢٩

پاسخ خودآزمایی های زبان فارسی سوم دبیرستان ( نیم سال دوم)

قسمت دوم پاسخ خودآزمایی های درس زبان فارسی (3) رشته های ریاضی فیزیک و علوم تجربی

 

خود آزمایی درس یازدهم (بازگردانی و بازنویسی)

1-     الف) اگر تو هوشمندی به معنی توجه کن زیرا که ظاهر و لفظ به جای نمی ماند بلکه معنی حقایق معنوی پایدار است .

ب) من از روییدن خار بر سر دیوار دانستم که ناکس با این بالانشینی ها ( مقام ها ) کس نمی گردد.

مصراع دوم :  که  ناکس   کس    نمی گردد  بدین  بالانشینی ها

                  1       4      5             6           2           3

پ) اگر همواره خواستار موفقیت هستی راه و رسم بردباری را از مورچه بیاموز.

ت) دوباره پلک دلم می پرد این ، نشانه چیست ؟ شنیده ام که این نشانه ی آمدن کسی به مهمانی است .

مصراع دوم : شنیده ام   که   می آید   کسی    به    مهمانی

                       1          2          6         3        4        5

 

فعالیت 1 درس دوازدهم (نظام معنایی زبان )

سعید کتاب را برد .(حمل کرد)                                 سعید مسابقه را برد .(برنده شد)

سعید خوابش برد .(بیهوش شد)                                سعید آبرویش را برد .

 فعالیت 2،

تفاوت دومصراع

1.      معنی بیت: بیت اول وقتی ازخدا شدی(به خدا روی آوردی)همه چیز ازآن تو خواهد شد ( همه چیز به تو روی

می ‌آورد). بیت دوم وقتی ازخدا برگشتی(روی برگرداندی )همه چیزازتو برمی گردد و به تو پشت می کند.

2. معنی : فعل گشتن درمصراع اول به معنی شدن (روی آوردن ) است و در مصراع  دوم برگشتن (روی برگرداندن ، دور و جداشدن ) است .

3.      آهنگ : در مصراع اول آهنگ، افتان و در مصراع دوم، خیزان است .

4.      درنگ : درمصراع اول بین«چیز» و« از» درنگ لازم نیست ولی درمصراع دوم بین «چیز»و «از» درنگ لازم است .

5.      تکیه : در مصراع اول تکیه ی فعل «گشت » بر هجای اول (گشتی) و درمصراع دوم تکیه بر هجای دوم «تی» است . و در مصرع دوم فعل « گشت » باید با کشش خوانده شود .

 

 

فعالیت 3 ،

 

قدیم

جدید

 

 

دستور[1]

وزیر، فرمان ، اجازه

دستور زبان فارسی (فرمان )‌

ب

تحول معنایی

رکاب

حلقه مانندی فلزی که دردو طرف زین مرکوب آویزند و به هنگام سوار شدن پا را در آن کنند .

قسمتی از ماشین که برای سوار شدن بر آن پا می گذارند ، رکاب دوچرخه

ت

با حفظ معنی قدیم معنی جدید پذیرفته است

تماشا

راه رفتن

نظاره کردن ، گردش کردن

ب

تحول معنایی

کثیف

متراکم ، دارای جرم

آلوده و ناپاک

ب

تحول معنایی

رعنا

دراز و احمق ، ابله ، خود پسند

زیبا و خوش اندام

ب

تحول معنایی

دیوار

جداری دراطراف خانه وزمین

جداری در اطراف خانه وزمین

پ

معنی یکسان است

سفینه

کشتی

فضا پیما

ب

تحول معنایی

قوس

کمان

خط خمیده

ب

تحول معنایی

کرسی

تخت حکومت ، مرکز حکومت

چهار پایه که آتش زیرآن می گذارند ولحاف روی آن قرا می دهند، صندلی

ب

تحول معنایی

سپر

ابزار جنگی

سپر ماشین

ت

با حفظ معنی قدیم معنی جدید پذیرفته است

زین2

زین اسب ، ابزار جنگی

(زین دوچرخه ، زین اسب )

ت

 با حفظ معنی قدیم معنی جدید پذیرفته است

دستار

سربند ، دستمال

        ـــــــــــــــــــــ

الف

کاربرد ندارد

جامه  

لباس ، پارچه ، بستر و فرش

لباس

پ

معنی یکسان است

 
 خود آزمایی درس دوازدهم

1-    نزاجا: نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران

نهاجا: نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران

اتکا: اتحادیه تعاونی های کارکنان ارتش   یا    اداره تدارکات کارکنان ارتش

هما: هواپیمای ملی ایران

2-    پوش : پوشه ، پوشش، پوشاک ،کف پوش ، روپوش                      نوش : نوشابه ، خوش نوش ، نوشین / کوش: کوشش ، کوشا ، سخت کوش

3-     

لغت

قدیم

جدید

شوخ

چرک

مزاح

سوگند

گوگرد ، سودسوز آور

قسم

حوصله

چینه دان

صبر

پیکان

نوک تیزِ فلزی تیر

نوعی ماشین

سیاست

تنبیه

سیاست

 

4- خوی : عرق / انگبین : عسل / بابزن : سیخ کباب / پزوپزن : غربال / درزی : خیاط / چخیدن : ستیزه کردن 

5- هوش بری ، یادمان ، گفتمان ، کالبدشناسی ، تورم ، یارانه ، رایانه ، آسیب شناسی ، بسامد

6- سکّو، ملّای روم ، معلّم، ابهت ، دکّان ، جادّه ، ضالّه ، خاصّیت

 

درس سیزدهم (گروه اسمی ) فعالیت 1

1-    صفت اشاره : این درخت بلند است                                              آن کتاب را بردار.

2-    صفت پرسشی: کدام کتاب را بردی ؟                                          چه ساعتی به خانه می آیی؟

3-    صفت مبهم : هیچ انسانی بی نیاز از فرهنگ نیست                        همه چیز را خدا آفریده است .

4-    صفت شمارشی اصلی  : دو کتاب از قفسه برداشتم .                      سه قلم خریدم .

5-    صفت شمارشی(ترتیبی) : کتاب فیزیک دردومین ردیف است .             به سومین کلاس بروید .

6-    صفت تعجبی : چه باغ زیبایی!                                                             عجب دانش آموزپرتلاشی !

7-    صفت عالی: بزرگترین اثر حماسی ایران ، شاهنامه فردوسی است .

8-    شاخص: سید محمد حسین بهجت متخلص به شهریار است .               آقامحمد به خانه رفت . 

فعالیت 2

خود شما             دانای راز             استقبال باشکوه                    وابسته پیشین                افزودن شکر

خود آزمایی درس سیزدهم ،

1-    حر، قرن ، دلیل ، فرقه ، تحفه ، مصیبت، نابغه

2-    مجانین/ طلاب،کبار، وکلا، اوصیا،( امروز واژه «طلبه» در معنی مفرد به کار می رود و جمع آن «طلاب» است )

3-    خواهر :

1- شاخص : خواهر احمدی امروز غایب است .

2- هسته گروه اسمی : زینب خواهر زهرا آمد.

کدخدا :

1- شاخص: کدخدا صفر، به روستا برگشت .

2- هسته گروه علمی : او کدخدای روستای علی آباد است .

4-    باغْبان                 مْستمُند                  ا‎ُستوار                دودْمان             یادْگار

      باغٍبان                مْستَمُند                  اُستوار                 دودِمان               یادِگار

5-    معطوف: عطار ، شاعر و عارف معروف قرن هفتم است .

بدل : کیومرث صابری ، طنزپردازمعاصر ،مدیر هفته نامه گل آقا بود  .

تکرار: من او را دیدم او را .

 

خود آزمایی درس چهاردهم ( آشنایی با نوشته های ادبی ) 

1-    تکلیف دانش آموزان است .

2-    تکلیف دانش آموزان است .

3-    جیغ زنان                       رد کرد                       پنهان                          زل زد

حرکت می کرد                می مالید                        توی                            سریع

 

فعالیت 1 ، درس پانزدهم (گروه اسمی (2) )

کفش : جفت ، لنگه

جوراب : جفت ، دوجین

تخم مرغ : عدد، شانه ، کارتن ، کیلو ، تا

نخود و لوبیا : کیلو ، من ، تن

کاغذ: ورق ، برگ ، بند

کتاب : جلد ، تا ، نسخه

 

فعالیت 2،

نقش های اصلی

1-    نهاد: غلامحسین یوسفی ، در مشهد ولادت یافت .

2-    مفعول : الب ارسلان ، امپراتور روم را اسیر کرد .

3-    متمم فعل : علی (ع) با دشمنان دین جنگید.

4-    مسند: چشمه روشن ، کتابی ارزشمند است .

نقش های تبعی

1-    معطوف : سعدی ، کتاب گلستان و بوستان رانوشت.

2-    تکرار: احد به خانه رفت به خانه .

3-    بدل : سعدی ، مؤلّف گلستان ، در قرن 7 می زیست .

نقش های وابسته

1-شاخص: دکتر غلامحسین یوسفی ، مؤلّف کتاب ارزشمند «دیداری با اهل قلم » است .

2- صفت : دهخدا ، نویسنده و دانشمند معروف قرن چهاردهم است .

3-مضاف الیه : مادر خشایارشاه ، دختر کوروش بود .

4-متمم اسم : او در نقاشی مهارت دارد .

5 - قیدمسند : پدرش بسیار به داستان علاقه مند بود .

نقش های وابسته ی وابسته:

1-    صفت صفت : لباس او سبز روشن است .

2-    مضاف الیه مضاف الیه : پاکستان از کشورهای همسایه ایران است .

3-    ممیز: دوجلد کتاب خریدم .

4-    قید صفت : خسرو آوازی بسیار خوش داشت .

5-    صفت مضاف الیه : شاخه ی این درخت بسیار بلند است  .

 

فعالیت 3 ،

1-    زهرا به این درس خیلی علاقه دارد.  ← علاقه به این درس

2-    او به کتابش نیاز دارد . ←نیاز به کتابش

3-    او در نقاشی مهارت دارد . ←مهارت در نقاشی

4-    او بر اعصابش تسلط دارد .← تسلط بر اعصاب

5-    خبرنگار با رئیس مجلس مصاحبه کرد .← مصاحبه با رئیس مجلس

6-    رستم با اسفندیار دشمنی نداشت .← دشمنی با اسفندیار

7-    از دروغگو نفرت دارم .← نفرت از دروغگو

* متمم اسم ، بعضی مواقع پیش از اسم خود و بعضی مواقع بعد از آن می آید، ولی در نثر معیار امروز اغلب        متمم های اسم ، پیش از اسم خود قرار می گیرند، مانند مثالهای بالا.

بحث درباره ادبیات خوب است / یکی از بزرگان گفت …( متمم اسم بعداز خود واقع شده است )

خود آزمایی درس پانزدهم

1        1- امروز، مرکز توزیع کتاب ، بسته است .                 1- مرکز توزیع کاغذ ، در بازار است .

          2- غرفه های نمایشگاه کتاب ، CD می فروشد .             2- کارخانه ی تولید کاغذ،درکجاست ؟

کتاب    3- رنگ کاغذ کتاب، مناسب نیست .               کاغذ     3- ماشین حمل کاغذ ، به شیراز آمد.

               4- دیوار نمایشگاه کتاب ، به رنگ سفید بود .         4- پیشنهاد خرید کاغذ را به او دادم .

               5- اندازه کاغذ این کتاب ، بسیار کوچک است .

                 6- تصویرهای صفحه ی کتاب ، زیبا است .

2- قانون  نانوشته                 دستگاه  قضایی                           کرسی  استادی     ادبیات

        صفت مفعولی                       صفت نسبی                             مضاف الیه     مضاف الیه

 

 دیوار بلند باغ                                         شش      دستگاه دوربین فیلم برداری      نو

             مضاف الیه                    صفت شمارشی    ممیز     هسته  مضاف الیه    صفت بیانی

3- خَرمن ، خٍرمن / مُداد ، مٍداد / نَماد ، نُماد / کٍرامت ، کَرامت

4-    تکلیف دانش آموزان است .

5-    افتخار       به دوستی       با دانایان ،       افتخار   واقعی     است .

        نهاد     متمم اسم (نهاد)     متمم متمم           مسند     صفت       فعل

 

خود آزمایی درس شانزدهم

1-    تکلیف دانش آموزان است .

2-    تکلیف دانش آموزان است .

3-    غٍره مشو ،متَمِم فعل ، مصاحٍب خوب ، مُصوُت کوتاه ، مضافٌ اِلیه

 

فعالیت 1

اسم ساده مثل فعل ساده گسترش پذیر ست . مثل گل سرخ ← گل های سرخ ولی در اسم غیر ساده مثل فعل غیر ساده ،گسترش پذیر نیست و نمی توان در میان اجزای تشکیل دهنده ی آن هیچ تکواژی قرار داد . مثل : خوش نویس ، کتاب خانه ← خوش نویس ها ، این خوش نویس ها ، خوش نویس ممتاز و نمی توان گفت ← خوش ها نویس ، خوش این نویس ، خوش کدام نویس ها ، خوش ممتاز نویس .

 

فعالیت 2

مادر شوهر ، کرایه تاکسی ، آب پرتقال ، خیار شور، زن دایی ، پسر عمو، چلوخورشت

 

خودآزمایی درس هفدهم

1-     

*کلمات مرکبی که جای هسته و وابسته عوض شده است :

گل خانه ← خانه گل                  پیرزن ← زن پیر             پیرمرد← مرد پیر               دل درد ← درد دل               گلاب← آب گل                      جوانمرد← مرد جوان             کارنامه← نامه کار            دانشسرا← سرای دانش  سیلاب←آب سیل                   کارخانه←خانه کار    

*کلمات مرکبی که جای هسته و وابسته عوض نشده است فقط نقش نمای اضافه از بین رفته است :

آلو بخارا ← آلوی بخارا            صورت حساب ← صورتِ حساب                         چوب لباس ← چوبِ لباس  

قد بلند ← قدِ بلند                       صاحب خانه ← صاحبِ خانه                                 لیموعمانی ← لیموی عمانی   جا مدادی ← جای مداد             زیر دستی← زیرِ دستی

2- الف )

- کتاب فروش← کسی که کتاب را می فروشد .

- دانشجو← کسی که دانش را می جوید .

- دانش آموز← کسی که دانش را می آموزد .

- دادخواه ← کسی که داد را می خواهد .

- جنگجو ← کسی که جنگ را می جوید .

- دل شکن ← کسی که دل را می شکند .

- دل ربا ← کس که دل را می رباید.

- حق گو← کسی که حق را می گوید .

ب )

- سیه دل ← کسی که دل سیه دارد .

- سفید بخت ← کسی که بخت سفید دارد .

- شادکام ← کسی که کام شاد دارد .

- نکونام ← کسی که نام نیکو دارد .

- زیبا رو← کسی که روی زیبا دارد .

- خوش نیت ← کسی که نیت خوش دارد .

- کند ذهن ← کسی که ذهن کند دارد.

- کج خلق ← کسی که خلق کج دارد.

3- تکلیف دانش آموزان است .

 

خود آزمایی درس هجدهم

1-    نشان دار : دارالحکومه ، دارالتولیه ، بین المللی ، من البدو الی الختم، لغایت ، عظیم الجثه ، قلیل البضاعه ، مسلوب الاراده

بی نشان : سخاوت

2-    هر دو دخیل، نشانه دار ، عربی و قیدند.

مع الوصف (با این همه ، با آن که ، با این که ، با این وصف ) برای توصیف به کار می رود .

مع الاسف (با تأسف، دردا، دریغ) به هنگام تأسف و پشیمانی به کار می رود .

3-    گزینه د ، زیرا قابلیت ها وامکاناتی از گذشته در زبان داریم که باید حداکثر استفاده را از آن ببریم و گنجینه ی واژگانی را غنی سازیم .

از طرف دیگر «بسیارکم» فارسی است و کاربرد آن بهتر است .

«به ندرت » نیمی عربی ونیمی فارسی است و کاربرد آن غلط نیست .
«ندرتاً» عربی نشانه دار است . در حد اعتدال می توان از آن استفاده کرد.

خود آزمایی درس نوزدهم

1-    تکلیف دانش آموزان است .

2-    تکلیف دانش آموزان است .

3-    تکلیف دانش آموزان است .

4-     مشتق : گلزار ، گلدان ، گلستان

ساده : گلشن (چون «شن» زایا نیست )

مرکب : گلنار ، گلاب ، گل ساز ، گلاب پاش ، گل شهر ، گلدار، گل پوش ، گل بوته

مشتق مرکب : گل دوزی

ترکیب اضافی : ساقه ی گل ، بوته ی گل

ترکیب وصفی : گل زیبا

 

خود آزمایی درس بیستم

افشانه← افشان (بن مضارع) + ه (پسوند) ← اسم مشتق     نمودار ← نمود(بن ماضی) + ار(پسوند) ←اسم مشتق

کارانه ← کار(اسم)+انه(پسوند) ← اسم مشتق                   بیچاره ← بی(پیشوند) + چاره(اسم) ← اسم مشتق                    سبزه زار ← سبز(صفت)+ ه( پسوند)+ زار(پسوند) ← اسم مشتق

سیمینه ← سیم( اسم) + ینه (پسوند) ← صفت مشتق

1-    باادب :

        پیشوند:او دختر با ادبی است .

        حرف اضافه :او با ادب و علم ، همه را شیفته ی خود کرد .

بی نام :

        پیشوند:آن ها سربازان بی نام ونشان بودند .

       حرف اضافه :شروع هر کار بی نام خدا ( ناحق است ) . پسندیده نیست .

بی کار :

        پیشوند: جوانان بی کار زودتر گمراه می شوند .

       حرف اضافه : بیکاروفعالیت امکان اداره امور زندگی نیست .

باهنر:

       پیشوند: او هم ،‌ باهنر و هم تحصیل کرده است .

      حرف اضافه : او باهنر خود به جامعه خدمت می کند .

3-

       q          خشم + گین ← خشمگین                              سهم + گین ← سهمگین

       q          گوش + ه ← گوشه        لب + ه ← لبه     چشم + ه← چشمه   دهان + ه← دهانه         تیغ +ه← تیغه

       q          نا+ بینا← نابینا               نا + شنوا ← ناشنوا                   نا+ دان ← نادان

4-

مان : سازمان ،گفتمان ، یادمان ، ساختمان

کده : دانشکده ، دهکده ، هنرکده ، میکده

ناک : دردناک ، سوزناک ، سهمناک ، وحشتناک

سار: چشمه سار ، کوهسار، شاخسار

وش : پریوش ، مهوش

دیس : طاقدیس ، تندیس ، گلدیس

5 – پنج کلمه مثال بزنید که فرآیند واجی کاهش در آن ها صورت گرفته باشد : دسبند ، ماست بند ، پستچی ، امضا  شیرافکن ( شیرفکن )

 

خود آزمایی درس بیست و یکم

1-    ایجاد ارتباط(برای انتقال پیام)  : من درس خوانده ام / فردا مدرسـه تعطیل است / دوست شما فردا از مسافرت می آید / صبح بخیر / کمک می خواهید /

محمل اندیشه : سنگ فاقد روح است / روح یک پدیده الهی است و اثبات آن تنها به یاری وحی ممکن است .

حدیث نفس : (خطاب به خود) باید امشب بروم / نباید بترسم / باید عجله کنم /

آفرینش ادبی : شکوفه ی دل با نسیم محبت ، گریبان چاک می کند / هرچه نیاید دلبستگی را نشاید (هر جمله ادبی یک آفرینش ادبی ایجاد می کند)

     گویند روی سرخ تو سعدی که زردکرد                               اکسیر عشق برمسم افتاد و زر شد

2-    ایجاد ارتباط ، زیرا برقراری هرگونه مناسبات اجتماعی ، انتقال پیام ،ایجاد ارتباط، هم حسی، هم دلی و هم زبانی با دیگران در مسائل اجتماعی از طریق ارتباط کلامی صورت می گیرد.

یا زیرا زبان یک پدیده قانون مند اجتماعی است که برای اطلاع رسانی ، ایجاد هم حسی ، هم زبانی و هم دلی به کار می رود .

3-     انسان تنها موجودی است که فکر می کند و سخن می گوید و از این طریق معلوم می شود بین فکر وزبان ارتباط عمیقی وجود دارد. زبان «تکیه گاه اندیشه »است یعنی به خاطر وجود زبان است که انسان قادر به اندیشیدن است اگر انسان از زبان بی بهره بود نه می توانست تفکر کند ونه می توانست علمی به دست آورد و نه می توانست علم خود را به دیگران منتقل کند . اغراق نیست اگر گفته شود بدون زبان حیات انسان بر روی زمین ناممکن بوده است .

4- گ: ستارگان ، بندگان ، بچگی ، بچگانه                       همزه: خانه ای ، نکته ای

ج: سبزیجات ، میوه جات                                                 و: ابروان ، آهوان ، زانوان

ک: نیاکان ، پلکان                                                          د: بدین ( به این )، بدان (به آن )

هـ : بهش ( بـِ ـِـ ش)

 

خودآزمایی درس بیست و دوم

1-    تکلیف دانش آموزان است .

2-    تکلیف دانش آموزان است .

3-    اشکم = شکم / گنبز= گنبد/ رُمبیدن = خراب شدن / الشتی = لاغر ـ زشت / پرچل = کثیف /

4-    الف ) روی آوردن به ادبیات معاصر از اوایل دوره ی مشروطه آغاز شد.

ب) تم هنگام بازگشت به کلبه و طی ساعات کار همواره برای دل جوی کردن از ضعفا ونومیدان و تسلا بخشیدن به آن ها وسیله ای می یافت .

پ) حساب اسفندیار از حساب گشتاسب جداست . جدا از حساب گشتاسب است .

ت) گذشتن از سرآن همه دوستی ها آسان نیست .

ث) او به طبیعت  نگریست .

ج) دانش آموزان از امکانات تحصیلی خود استفاده می کنند.← استفاده از امکانات

چ) به مدیر مدرسه مراجعه کردم .

ح) نگاهش لبریز از محبت است .

خ) او از دشمن می ترسید.  ( متمم فعل )

د) این سخنان را از زهرا  شنیدم .  ( متمم فعل )

ساختمان واژه 3

فعالیت درس بیست و چهارم

1-    بن ماضی وند+ بن ماضی:داد و ستد، زدو خورد، نشست و برخاست ، دیدو بازدید، رفت و آمد، گفت و شنید

2-    بن مضارع + وند+ بن مضارع: گیرو دار ، پرس و جو ، خواب وخور

3-    بن ماضی + وند + بن مضارع : پخت وپز، زدو بند، گفت و گو، خرید و فروش

 

فعالیت 2

قید: سراسر،  سرتا پا، دوشادوش  ، دست به دست  ، قدم به قدم، برابر

اسم : تخت خواب  ، رخت خواب              

  قید – صفت  : گوش به زنگ ، دست به عصا، روبه رو، قلم به دست ، مالامال

  اسم – قید : شانه به سر                   اسم :مرگ و میر  ، کشت وکشتار، آموزش و پرورش                      ‌  صفت : رنگ به رنگ

 

فعالیت 3

برای شناخت نوع کلمه باید به کاربرد واژه در جمله توجه کنید .

ناهماهنگی ← اسم                   ناراحتی← اسم          بی نظمی← اسم                ناشکیبا← صفت – قید   نایافتنی ← صفت                     نخواندنی← صفت             نسنجیده ← صفت – قید     بی ادبی← اسم               هماوازی ← اسم                      کشتارگاه ← اسم               ناشکری ← اسم                 دانشگاه ← اسم    

 بی مسئولیتی ← اسم                  همکاری← اسم               ناشنوایی← اسم                 ستایشگری← اسم   توانگری← اسم                          نابینایی← اسم         ناخوانا← صفت – قید          همرهی← اسم

خود آزمایی درس بیست و چهارم

1-

واژه

تجزیه نخست

تجزیه دوم

تجزیه سوم

ناشکری

ناشکر + ی

نا + شکر

 

نامردمی

نا+مردمی

 مردم + ی

 

کشتارگاه

کشتار+ گاه

کشت + ار

 

بی سروسامانی

بی سروسامان + ی

بی + سرو سامان

سر+ و + سامان

هم دردی

هم درد+ ی

هم + درد

 

سنجیده

ن + سنجیده

سنجید + ه

سنج + ید

هنر آموزی

هنر آموز + ی

هنر + آموز

 

همکاری

همکار + ی

هم + کار

 

پروار بندی

پرواربند + ی

پروار+ بند

 

دل بستگی

دل بسته + گی

دل + بسته

بست + ه

ده تومانی

ده تومان + ی

ده + تومان

 

دل دادگان

دل داده + گان

دل + داده

داد + ه

دانشجویان

دانشجو + یان

دانش + جو

دان + ش

  2-

واژه

تکواژ

صامت ها

تعدا د واج

ناشکری

نا + شکر+ ی

نـ ،ا، شـ ،  ـُـ ، کـ ، ر، ی

7

کشتارگاه

کشت + ار + گاه

ک ، ـُـ ، ش ،تـ ، ا، ر، گـ  ،ا، ه

9

نامردمی

نا + مردم + ی

ن ،ا، مـ ،ـَـ ،ر ،د، ـُـ ،مـ ،ی

9

بی سروسامانی

بی + سر+و+ سامان + ی

ب ،ی، س، ـَـ ، ر، و، س ،ا، م، ا ،ن، ی

12

هم دردی

هم + درد+ ی

هـ ،ـَـ ،م،  د ،ـَـ ، ر، د،  ی

8

3- تکلیف دانش آموزان است .

                                                                                            

                                                                                            



[1] -از این نظر که معنی قدیم خود را از دست داده (اجازه و وزیر) و معنی جدید( دستور زبان) پذیرفته است ، تحول معنایی«ب» یافته است . و از نظر این که هم در قدیم و هم درجدید به معنای «فرمان» است می تواند جزء گروه «ت» هم به حساب آید ولی صحیح تر همان «ب » تحول معنایی است .

2 – زین : در معنای «ابزار جنگی » معنای خود را از دست داده است و معنی جدید پذیرفته است جزء«ب» می شود .

نظرات ()



داستان کوتاه کوتاه ( مینی مال )
نویسنده: ghorvehadab - ۱۳۸۸/٧/٢۸

 

هفده

 داستان

کوتاه کوتاه

ازنویسندگان ناشناس

گزیده وترجمه

سارا طهرانیان

تهیّه وتنظیم

فردین شریف نیا- شهرستان قروه

 

  «...چه انگیزه ای باعث می شود که یک قصّه گو ، تمامی دانش وتوان خود رابرای جان بخشیدن به یک قصّه به کار گیرد؟ یک پاسخ ، میل و نیاز طبیعی انسان به شهرت است.امّا داستان های کوتاه این کتاب که ازمیان صدها اثر منتشرشده در رسانه های جمعی سراسر جهان انتخاب وترجمه شده اند، آثار نویسندگانی است که نامی از خود به جای نگذاشته اند... .»

(١)فرشته یک کود ک

    کودکی که آماده تولد بود،نزدخدارفت وازاوپرسید:« می گویند فردا شما مرا به زمین می فرستید؛ امّا من به این کوچکی و بدون هیچ کمکی چگونه می توانم برای زندگی به آن جا بروم؟»خداوند پاسخ داد : « ازمیان تعداد بسیاری از فرشتگان ، من یکی را برای تو در نظر گرفته ام. او در انتظار توست واز تو نگهداری خواهد کرد»

امّا کودک هنوزمطمئن نبود که می خواهد برود یا نه.

    امّا این جا در بهشت من ،هیچ کاری جز خندیدن و آوازخواندن ندارم و این ها برای شادی من کافی هستند.

    خداوند لبخند زد: « فرشته تو برایت آواز خواهد خواند، و هر روز به تو لبخند خواهد زد. تو عشق او را احساس خواهی کرد وشاد خواهی بود.»

     کودک ادامه داد: « من چطور می توانم بفهمم مردم چه می گویند وقتی زبان آن ها را نمی دانم ؟»

    خداوند او را نوازش کرد و گفت :« فرشته  تو زیباترین و شیرین ترین واژه هایی راکه ممکن است بشنوی در گوش تو زمزمه خواهد کرد وبا دقّت و صبوری به تو یاد خواهد داد که چگونه صحبت کنی.»

       کودک با ناراحتی گفت : « وقتی می خواهم با شما صحبت کنم ، چه کنم؟ »

       امّا خدا برای این سوال هم پاسخی داشت: « فرشته ات دست هایت را در کنار هم قرار خواهد داد و به تو یاد می دهد که چگونه دعا کنی.»

       کودک سرش را برگرداند و پرسید : « شنیده ام که در زمین انسان های بدی هم زندگی می کنند. چه کسی از من محافظت خواهد کرد؟ »

- فرشته ات از تو محافظت خواهد کرد، حتی اگر به قیمت جانش تمام شود.

      کودک با نگرانی ادامه داد : « امّا من همیشه به این دلیل که دیگر نمی توانم شما را ببینم ، ناراحت خواهم بود.»

     خداوند لبنخد زد و گفت : « فرشته ات همیشه درباره من با تو صحبت خواهد کردوبه تو راه بازگشت نزد من را خواهد آموخت؛ گرچه من همیشه در کنار تو خواهم بود.»

      در آن هنگام بهشت آرام بود امّا صداهایی از زمین شنیده می شد . کودک می دانست که باید به زودی سفرش را آغاز کند . او به آرامی یک سوال از خداوند پرسید : « خدایا !  اگر من باید همین حالا بروم ،لطفاً نام فرشته ام را به من بگویید .»

    خداوند شانه او را نوازش کرد وپاسخ داد : « نام فرشته ات اهمّیّتی ندارد . به راحتی می توانی او را مادر صدا کنی.»

(٢) یک ساعت ویژه

 

مردی ، دیر وقت خسته وعصبانی از سرکار به خانه بازگشت . دم ِ در پسر پنج ساله اش را دید که در انتظار او بود.

- بابا ! یک سؤال از شما بپرسم.

- بله حتماً . چه سؤالی ؟

- بابا ، شما برای هر ساعت کار، چقدر پول می گیرید؟

مرد با عصبانیّت پاسخ داد: « این به تو ارتباطی ندارد . چرا چنین سؤالی می کنی ؟ »

-  فقط می خواهم بدانم . بگویید برای هر ساعت کار ، چقدر پول می گیرید؟

- اگرباید بدانی  خوب می گویم، ٢٠ دلار.

پسر کوچک در حالیکه سرش پایین بود، آه کشید، بعد به مرد نگاه کرد و گفت : « می شود لطفاً ١٠ دلار به من قرض بدهید؟»

مرد بیشتر عصبانی شد و گفت : « اگر دلیلت برای پرسیدن این سؤال فقط این بود که پولی برای خریدن یک اسباب بازی مزخرف از من بگیری ، سریع به اتاقت برو و فکر کن که چرا این قدر خود خواه هستی . من هر روز سخت کار می کنم و برای چنین رفتار های کودکانه ای وقت ندارم.»

پسر کوچک آرام به اتاقش رفت و در را بست .

مرد نشست و باز هم عصبانی تر شد . « چطور به خودش اجازه می دهد فقط برای گرفتن پول از من چنین سؤالی بپرسد؟»

بعد از حدود یک ساعت مرد آرام تر شد و فکر کرد که شاید با پسر کوچکش خیلی تند و خشن رفتار کرده است . شاید واقعاً چیزی بوده که او  برای خرید ش به ١٠دلار  نیاز داشته است. به خصوص اینکه خیلی کم پیش می آمد پسرک از پدرش درخواست پول کند.

مرد به سمت اتاق پسر رفت ودر را باز کرد .

- خواب هستی پسرم ؟

- نه پدر ، بیدارم .

- من فکر کردم شاید با تو خشن رفتار کردم . امروز کارم سخت و طولانی بود و همه ناراحتی هایم را سر تو خالی کردم . بیا ، این ١٠دلاری که خواسته بودی .

پسر کوچولو نشست ، خندید و فریاد زد : « متشکرم بابا » بعد دستش را زیر بالشش یرد و از آن زیر چند اسکناس مچاله شده در آورد.

مرد وقتی دید پسر کوچولو خودش هم پول داشته است ، دوباره عصبانی شد و غرولند کنان گفت :« با اینکه خودت پول داشتی چرا دوباره تقاضای پول کردی ؟ »

پسر کوچولو پاسخ داد : « برای اینکه پولم کافی نبود ولی الان هست . حالا من ٢٠دلار دارم . آیا می توانم یک ساعت از کار شما را بخرم تا فردا زودتر به خانه بیایید؟ چون دوست دارم با شما، شام بخورم...»   

 

(٣)بستنی

    پسر بچّه ای وارد یک بسننی فروشی شد و پشت میزی نشست. پیش خدمت یک لیوان برایش آورد . پسر بچّه پرسید: « یک بستنی میوه ای چند است؟ » پیش خدمت پاسخ داد : « ۵٠سنت » . پسر بچّه دستش را در جیبش برد و شروع به شمردن کرد. بعد پرسید : « یک بستنی ساده چند است ؟»

   در همین حال تعدادی از مشتریان در انتظار میز خالی بودند . پیش خدمت با عصبانیّت پاسخ داد:« ٣۵سنت » . پسر دوباره سکه هایش را شمرد و گفت : « لطفاً یک بستنی ساده . » پیش خدمت بستنی را آورد و به دنبال  کار خود رفت . پسرک نیز پس از خوردن بستنی پول را به صندوق پرداخت و رفت.

   وقتی پیش خدمت باز گشت از آنچه دید شوکه شد. آن جا در کنار ظرف خالی بستنی ، ٢سکه ۵ سنتی و ۵سکه ١سنتی گذاشته شده بود – برای انعام پیش خدمت .

 

داستان ها ادامه دارد....

ریشه شناسی لغات، آیا میدانید ریشه این واژه ها چیست؟

زِ پرتی: واژة روسی « Zeperti  »به معنی زندانی است و استفاده از آن یادگار زمانقزاق‌های روسی در ایران است در آن دوران هرگاه سربازی به زندان می‌افتاد دیگرانمی‌گفتند یارو زپرتی شد و این واژه کم کم این معنی را به خود گرفت که کار و بارکسی خراب شده و اوضاعش دیگر به هم ریخته است.

هشلهف: مردم برای بیان این نظر که واگفت (تلفظ) برخی از واژه‌ها یا عبارات از یک زبان بیگانه تا چه اندازه می‌تواند نازیبا و نچسب باشد، جملة انگلیسی(  (I shall haveبه معنی من خواهم داشت را به مسخره هشلهف خوانده‌اند تا بگویندببینید واگویی این عبارت چقدر نامطبوع است! و اکنون دیگر این واژة مسخره آمیزرا برای هر واژة عبارت نچسب و نامفهوم دیگر نیز (چه فارسی و چه بیگانه) به کارمی‌برند.
چُسان فُسان: از واژة روسی« Cossani Fossani  »به معنی آرایش شده و شیک پوشیده گرفته شده است.

شِر و وِر: از واژة فرانسوی« Charivari  » به معنی همهمه، هیاهو و سرو صدا گرفته شده است.
فاستونی: پارچه ای است که نخستین بار در شهر باستون «Boston » در امریکا بافته شده است و بوستونی می‌گفته‌اند.
اسکناس: از واژة روسی« Assignatsia » که خود از واژة فرانسوی« Assignat » به معنی برگه دارای ضمانت گرفته شده است.
فکسنی: از واژة روسی« Fkussni » به معنی بامزه گرفته شده است و به کنایه و واژگونه به معنی بی خود و مزخرف به کار برده شده است.
نخاله: یادگار سربازخانه‌های قزاق‌های روسی در ایران است که به زبان روسی به آدم بی ادب و گستاخ می‌گفتند «Nakhal  » و مردم از آن برای اشاره به چیز اسقاط و به درد نخور هم استفاده کرده‌اند.

منبع : اینترنت

 

 

 

نظرات ()



بررسی وتحلیل « سووشون » سیمین دانشور
نویسنده: ghorvehadab - ۱۳۸٧/۱۱/٢٧

 

 

 

 

              بررسی وتحلیل « سووشون » سیمین دانشور

 

 

 

 

 

سووشون.1348. نوشته‌ی سیمین دانشور آغازگر فصلی تازه در تاریخ داستان‌نویسی ایران به شمار می‌آید. دانشور در این داستان پرحرکت و ماجرا، با نثری شاعرانه، دقیق و محکم، تصویری درونی و هنرمندانه از تحولات منطقه فارس در سال‌های جنگ دوم جهانی به دست می‌دهد. شخصیت‌های رمان با قدرت مشاهده درخشانی ترسیم شده‌اند؛ آنقدر مشخص که هریک روحیه و عملکرد گروه اجتماعی معینی را مجسم می‌کنند. البته هیچ‌یک از آنان در حد تیپ نمی‌ماند، همه‌شان فردیتی خاص دارند و به آسانی از یکدیگر تمیز داده می‌شوند. فکر اصلی رمان، پرداختن به انسان مبارز است. به همین دلیل، در سراسر داستان شاهد درگیری یوسف –قهرمان رمان- با آدم‌های خودفروخته‌ایم. ستیز پرتلاش خانواده او با ریزه‌کاری‌های روانی و عاطفی، بر زمینه‌ای از زندگی مردم یک منطقه در یک دوره خاص تاریخی، گسترده می‌شود. هرچند یوسف درکشاکش بین واقعیت موجود و آرمانْ به شهادت می‌رسد، اما عامل بیداری دیگران و به خصوص همسرش زری می‌شود.

 

داستان در نظرگاه زری روایت می‌شود و شیوه گسترش طرح آن کلاً تابع مسأله نظرگاهی است که نویسنده برای روایت داستان برگزیده است. زری، ملموس‌ترین قهرمان رمان، در همه درگیری‌ها حضور دارد و وقایع را به ترتیب توالی زمان واقعی نقل می‌کند. ماجراها با ساخت و پرداختی دقیق و هماهنگ پیش می‌روند. وقایع فرعی با مهارت چشمگیری به طرح اصلی می‌پیوندند، جزئی از آن می‌شوند و درخدمت پیشبرد آن قرار می‌گیرند تا تصویری کامل و انباشته از سایه روشن‌هایی به دست دهند که جلو ساده شدن واقعیت را می‌گیرند.

 

فصول رمان، به تناوب، در نقاط مختلف جامعه و خانه می‌گذراند. زری همه‌چیز را می‌بیند و می‌شنود، تأثیر می‌یابد و شخصیتش دگرگون می‌شود. به گفته منتقدی، دانشور «رشته صحنه‌های شلوغ را به کوچکترین بارقه و نجواهای آهسته و پچ‌پچ‌های فروخورده متصل می‌کند، آن هم با بیانی، هم وصفی و هم حسی». منتقدی دیگر می‌نویسد: «این اثر... تقابل ذهن زری است با بیرون. تقابل قلمرو محدود به گذشته و تعلقات شخصی محدود به حصار خانه که اندک اندک به حصارهای خانه و محدوده متعلقات زری نفوذ می‌کند.» تجاوز به حریم خانه زری؛ از به عاریت گرفته شدن گوشواره‌های او و اسب پسرش شروع می‌شود و به کشته شدن یوسف می‌انجامد.

 

در حین گذر جسمی- روحی زری از جامعه به خانه و به عکس، تک‌گویی‌های شخصیت‌های دیگر رمان گنجانده شده است. آوردن تک‌گویی‌های دیگران از ضعف‌های داستان‌گویی به شیوه اول شخص مفرد است. زیرا در این شیوه‌ى‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ نقل داستان، راوی فقط می‌تواند از احساسات درونی خود بگوید و در جریان خصوصیات درونی دیگر شخصیت‌ها قرار نمی‌گیرد. محدودیت دانشور در رعایت زاویه دید اول شخص –برای حفظ پیوستگی ساختمان رمان- او را وا می‌دارد تا برای گسترش میدان دید رمان و در برگرفتن صحنه‌های جامع از زندگی اجتماعی، از تک‌گویی‌های شخصیت‌های دیگر استفاده کند و حوادثی را که به سیر رمان وابسته‌اند و زری در آنها حضور ندارد، به رمان داخل کند. منتقدی این کار را عامل آشفته شدن بستر رمان و فرعی شدن واقعه و دور شدن خواننده از متن اصلی رمان می‌داند و می‌گوید: «اگر رمان به شیوه سوم شخص بیان می‌شد، وجود تک‌گویی‌ها طبیعی بود.»

 

هرچند تک‌گویی‌ها توجه خواننده را از مسیر داستان اصلی به داستان فرعی منحرف می‌کنند، اما برای پیشبرد درونمایه داستان لازم‌اند. مثلاً تک‌گویی عمه‌خانم برای آشنایی با زمینه‌های شکل‌گیری شخصیت یوسف مؤثر است هرچند جدا از ماجراهای رمان نیز؛ داستانی خواندنی، از تزلزل روحی زاهدی است که شیفته رقاصه‌ای هندی می‌شود. تک‌گویی افسر زخمی از چگونگی برخورد نیروهای ارتشی با عشایر، روشنگر بخشی از وقایع تاریخی رویدادهای رمان است. اما تک‌گویی مک‌ماهون، نشان‌دهنده علاقه دانشور به لحن افسانه‌های کودکان است و پیشرفت دقیق داستان را مخدوش می‌کند.

 

در نخستین فصل رمان، زری را همراه یوسف در مجلس عقدکنان دختر حاکم می‌بینیم. در حین توصیف ماهرانه عروسی، فضای اجتماعی سال‌های 1320 ساخته می‌شود؛ سال‌هایی که انگلیس در فارس نیرو پیاده کرده و جنگ ناخواسته با خود قحطی و بیماری آورده است. حاکم ایرانی منطقه، دست‌نشانده‌‌ى اشغالگران است و خان‌ها وتاجران با فروش آذوقه‌ى مردم به ارتش بیگانه، قحطی ایجاد کرده‌اند.

 

 یوسف، خان روشنفکر و متکی به ارزش‌های بومی، حاضر نیست با فروش آذوقه به بیگانگان بر وسعت قحطی بیفزاید. یوسف، چون تمثیل آگاهی ملی -«... من بیست و نهم مرداد یوسف را کشتم، در حالی که مقصودم 28 مرداد سقوط مصدق بود.»- می‌خواهد در سرزمینی که «پهلوان‌هایش اخته شده‌اند و حتی امکان مبارزه هم باقی نمانده است» قهرمان شود. برخورد تحقیرآمیز او با مراسم عروسی (که خشم انگلیسی‌ها را برمی‌انگیزد)، در معرفی منش‌های او اهمیت اساسی دارد. اما زری، مسالمت‌جویانه، می‌کوشد او را آرام کند. او زنی است که در وضعیتی آشوب‌زده در فکر آرام نگه‌داشتن محیط خانه خویش است. همه زنان سووشون، حتی چهره‌های منفی چون عزت‌الدوله، هریک به نوعی وجوه گوناگون ستمدیدگی، بی‌پناهی، ناکامی، فداکاری و تحمل زن ایرانی را به نمایش می‌گذارند.

 

در سه فصل آغازین، با ایجاز ماهرانه، صحنه کلی داستان چیده می‌شود و شخصیت‌های اصلی معرفی می‌شوند: عزت‌الدوله پیرزن اشرافی و دسیسه‌گر، که همچون ابوالقاسم خان –برادر یوسف- مزدور حاکم و بیگانگان است؛ سرجنت زینگر، مأمور فروش چرخ خیاطی و جاسوس انگلیسی‌ها؛ مک‌ ماهون، خبرنگار ایرلندی که چون یوسف در آرزوی استقلال میهن خود می‌سوزد و شعر درخت استقلال را می‌خواند، اما جشن ارتش انگلیس را هم صحنه گردانی می‌کند؛ و بسیاری از شخصیت‌های فرعی رمان که به شیوه‌ای طبیعی در سیر وقایع داستان قرار می‌گیرند.

 

در فصل چهارم، با ورود دو خان قشقایی، ملک رستم و ملک سهراب، به خانه یوسفْ داستان حرکت خود را به سوی نقطه اوج آغاز می‌کند. خان‌ها که توسط اشغالگران اغوا شده‌اند، برای خرید آذوقه نزد یوسف آمده‌اند تا با فروش آن به انگلیسی‌ها اسلحه بخرند و با ارتش ایران بجنگند. اما یوسف قبول نمی‌کند.

 

در فصل بعد، وقتی یوسف به ده رفته، از خانه حاکم می‌آیند تا اسب خسرو –پسر یوسف- را برای دختر حاکم ببرند: نخستین جلوه‌های حضور واقعیت نابهنجار اجتماعی در خانه زری، او با وجود مقاومت اولیه، به اصرار ابوالقاسم خان، سکوت می‌کند. عمه خانم، خواهر یوسف، و زری برای پس گرفتن اسب از عزت‌الدوله کمک می‌طلبند.

 

وقتی، در فصل دهم، همراه زری از خانه به درون اجتماع می‌رویم، شهر را درگیر تیفوس، ناامنی و فحشا می‌یابیم. گشتی در دیوانه خانه و زندان می‌زنیم و با فجایعی که زندگی مردم را سیاه کرده است آشنا می‌شویم. زری، چشم هشیار و نگران روزگار، نکبت‌ها را می‌بیند و آشفته خاطر می‌سازد. او در آغاز می‌کوشید خانواده خود را از بلایا دور بدارد، اما واقعیت تیره و تار به درون خانه او نیز رخنه می‌کند و آن را درهم می‌ریزد.

 

در فصل بعد، به خانه بازمی‌گردیم. یوسف، زری را به دلیل ضعف در مقابل ایادی حاکم سرزنش می‌کند. ابوالقاسم خان وکیل مجلس می‌شود. آقای فتوحی –معلم خسرو- چهره جدیدی است که وارد رمان می‌شود تا یکی دیگر از نیروهای سهیم در وقایع اجتماعی آن دوره، یعنی حزبی‌ها را تجسم بخشد. گرایش خسرو به تعلیمات فتوحی، یکی دیگر از عواملی است که امنیت خانواده زری را تهدید می‌کند. اما یوسف، او را به مقابله جسورانه‌تر با واقعیت‌ها فرامی‌خواند.

 زری، اسیر تردیدی جانکاه، می‌خواهد خود را از تعلقات شخصی و حصار خانه برهاند. چنین است که آبستنی او معنایی کنایی می‌یابد: او آبستن تغییر و دگرگونی است. زمینه‌چینی مناسب این تحول با زنده کردن یاد مقاومت‌های زری در مقابل خواست مدرسان انگلیسی مدرسه، در دوران تحصیل، شکل می‌گیرد.

 

در فصل‌های 14 و 15 جزئیات مهمانی در خانه عزت‌الدوله با نظمی زیبا و زنانه توصیف می‌شود. وقتی زری در مقابل خواسته عزت‌الدوله ایستادگی می‌کند، نخستین نشانه‌های تغییر را در او می‌بینیم. در همین خانه است که بار دیگر با ملک رستم و ملک سهراب مواجه می‌شویم. ماجرای یاری طلبیدن آنان از یوسف، برای زری گره‌گشایی می‌شود: آنان با اسلحه‌های انگلیسی بلوایی به راه انداخته‌اند و زمینه را برای اقدام‌های بیگانگان آماده کرده‌اند.

 

در فصل بعد، یوسف با افسری زخمی به خانه بازمی‌گردد و از شیوع تیفوس در روستاها می‌گوید. وحشت از به خطر افتادن یوسف، زری را فراگرفته است. زری در خواب‌های آشفته‌اش، او را سیاوشی دیگر می‌بیند داستان بُعدی اساطیری می‌یابد.

عاقبت روزی جسد یوسف را می‌آورند: اشغالگران این نقطه مقاومت را از پای درآورده‌اند. مرگ یوسف وجود زری را از تردیدها می‌پیراید و دید او را نسبت به زندگی عوض می‌کند. «می‌خواستم بچه‌هایم را با محبت و در محیط آرام بزرگ کنم. اما حالا با کینه بزرگ می‌کنم.» وقتی دکتر عبدالله‌خان، پیرمرد آگاه، طی گفتگویی به زری می‌گوید: «بدن آدمیزاد شکننده است، اما هیچ نیرویی در این دنیا، به قدرت نیروی روحی او نمی‌رسد، به شرطی که اراده و وقوف داشته باشد»، تحول او کامل می‌شود. «نه یک ستاره، هزار ستاره در ذهنش روشن شد. دیگر می‌دانست که از هیچ‌کس و هیچ‌چیز در این دنیا نخواهد ترسید.» سفر درونی زری، ضمن برخوردهای او با جامعه، به آگاهی می‌انجامد. او که می‌کوشید در حاشیه رنج‌های مردم بماند، به میان ماجراها کشانده می‌شود.

 

آنگاه در حالتی بیدار- خواب، گذشته و حال از پیش چشم زری می‌گذرند. رؤیا، کابوس و خاطره درهم می‌پیچند و شعری زیبا پدید می‌آورند: یاد روز آشنایی با یوسف در فضایی افسانه‌ای، خاطره‌انگیز و انباشته از شور زندگی است.

 

بوی عشق و طبیعت زیبای فارس، رمان سیمین دانشور را عطرآگین می‌کند. زری زنی ایلیاتی را که برایش از مراسم سووشون (سوگ سیاوش) گفته بود به یاد می‌آورد. گویی یوسف، سیاوشی است تنها در محاصره انبوه دشمنان. آخرین فصل رمان، توصیفی قوی از تشییع جنازه یوسف و یکی از مؤثرترین وصف‌های حرکت مردم در ادبیات معاصر ایران است. تشییع جنازه به تظاهرات ضداستعماری مردم و درگیری آنان با نیروهای امنیتی مبدل می‌شود. جنازه یوسف را شبانه به خاک می‌سپارند و مک ماهون در تسلیتی امیدبخش به زری می‌نویسد:

«گریه نکن خواهرم، در خانه‌ات درختی خواهد رویید و درخت‌هایی در شهرَت و بسیار درختان در سرزمینت. و باد پیغام هردرختی را به درخت دیگر خواهد رسانید و درخت‌ها از باد خواهند پرسید: در راه که می‌آمدی سحر را ندیدی؟»

 

سووشون را رمانی رمزی سیاسی دانسته‌اند که از دو لایه تشکیل شده است. «در لایه ظاهری، حوادث رفته بر زری و خانواده اوست در محدوده نیمه اول سال 1322... زری می‌خواهد در درون کشور ایران کشور خاص خود را از آشوب و مرض و قحطی و مرگ حفظ کند [اما] سرانجام جنگ و دیگر بلاهای آن سال‌ها به خانه او راه می‌یابند. از همین شرح کوتاه می‌توان لایه درونی یا رمزی سووشون را دید، مثلاً مابه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ازای خانه همه ایران است و مابه‌ازای زری، زن به طور کلی... و یوسف نماینده یک قشر روشنفکر این مملکت است... و خلاصه آنکه آنچه بر این خانه و خانواده می‌رود بر همه کشور ما رفته است.»

 

 

 

   سووشون بر پایه نظریه ی گلدمن/ مرضیه رجبی

       

 

((بعضی ادم ها عین گل نایاب هستند،دیگران به جلوه شان حسد می برند،خیال می کنند این گل نایاب تمام نیروی زمین را می گیرد،تمام درخشش افتاب و تری هوا را می بلعد جا را برای انها تنگ کرده،برای انها  افتاب و اکسیژن باقی نگذاشته، به او حسرت می برند و دلشان می خواهد وجود نداشته باشند)) ((یا عین ما باش یا  اصلا نباش))

 

فضای اجتماعی داستان  به سال1320 بر می گردد ؛سال هایی که انگلیس در  فارس نیرو پیاده کرده بود و جنگ ناخواسته  با خود قحطی  و بیماری اورده است.حاکم ایرانی منطقه ، دست نشانده اشغالگران است و خان ها و تاجران  با فروش اذوقه به ارتش بیگانه قحطی ایجاد کرده اند .

 

فکر اصلی رمان پرداختن به انسان مبارز است ، به همین دلیل، در سرتاسر داستان  شاهد درگیری یوسف _ قهرمان داستان _با ادمهای خود فروخته ایم ، یوسف ، خان،شوهر زری ، روشنفکر و متکی به ارزشهای بومی ، حاضر نیست با فروش  اذوقه به بیگانگان  بر وسعت قحطی بیافزاید .

اما زری ، زن جوان تحصیلکرده ، با حس و عاطفه،مهربان و مسالمت جو ،که بزرگترین هم و غمش حفظ خانواده کوچک خود در مقابل مشکلاتی که پیش رویشان است بود.

از جمله شخصیاتهای اصلی رمان : عزت الدوله ،پیرزن اشراقی و دسیسه گر ،که همچون ابوالقاسم خان _برادر یوسف_مزدور حاکم و بیگانگان است ،سرجنت زینگر ، مامور فروش چرخ خیاطی و جاسوس انگلیسیها ،مک ماهون ،خبر نگار ایرلندی که چون یوسف در ارزوی استقلال میهن خود می سوزد و شعر  درخت استقلال را می خواند ، اما در جشن  ارتش انگلیس را هم  صحنه گردانی می کند.

 

بر اساس نظریه گلدمن ارزشهای راستین و قهرمان داستان (( یوسف)): یوسف چون تمثیل اگاهی ملی می خواهد در سرزمینی که (( پهلوانهایش اخته شدندو حتی امکان مبارزه هم باقی نمانده است))قهرمان شود .برخورد تحقیرامیز او  با مراسم  عروسی که ((خشم انگلیسی ها را بر می انگیزد))در معرفی منش های او  نقش اساسی دارد .

زری در داستان از خود اراده ای ندارد ، منتظر است یوسف برایش فکر کند وتصمیم بگیرد .

 

((طبق نظریه ی گلدمن ماهیت دو تباهی (تباهی قهرمان و تباهی جهان ) بررسی شده است .

رمان دارای ماهیتی دیالکتیکی است زیرا از یک سو اتحاد بنیادین قهرمان و جهان را که لازمه ی همه ی صورت های حماسی است و از سویی دیگر گسست رفع نشدنی انها را در بر میگیرد. اتحاد قهرمان و جهان  حاصل ان است هم قهرمان و هم جهان ،در مقایسه با ارزشهای راستین،تباه است. تقابل  میان قهرمان وجهان تفاوت ما هوی میان هر یک از این دو تباهی است.))

 

در این رمان یوسف و گروهی از همفکرانش می کوشند ایلات را به وضع خطیر وضع کشور متوجه کنند. اینان هم قسم شده اند که اذوقه خودرا فقط برای مصرف مردم بفروشند.

در مقابل تمام تلاش هایی که یوسف و چندی از همراهانش انجام می دهند،ولی بااین حال رقابت مقامات محلی،تنگ نظری ها و ارزوهای حقیر،مردم فروشی هاو مبارزات همچنان ادامه داردو همه ی افراد اطراف یوسف درپی دست یافتن به منافع شخصی خود هستند.

 

در واقع در رمان سووشون اتحاد قهرمان و جهان و تقابلی که نتیجه ی تفاوت ماهوی میان هر یک از تباهی ها باشد وجود ندارد.

(یوسف)فعالیت های خود را تباه نمی داند و برای ایجاد عدالت و بیرون کردن بیگانگان از شهر تلاش می کند و در واقع جهانی که در مقابل یوسف_قهرمان داستان_قرار گرفته بود تباه بوده است،به این دلیل اشغالگران این نقطه مقاومت(یوسف) را از پای در می اورند،وجود زری راازتردیدها می پیراید ودید او را نسبت به زندگی عوض می کندو در نهایت تحول روحی زری هم در این است که راه یوسف را ادامه دهد،و به این ترتیب مردم شهر را به جوش وخروش در می اورد،که در واقع جهان(مردم)به تباه بودن خود (دفاع از بیگانگان)پی می برند و در پی ایجاد ارمان های قهرمان داستان(یوسف)گام بر می دارند.

 

همانطور که مک ماهون در تسلیتی امید بخش به زری می نویسد:

((گریه نکن خواهرم،در خانه ات درختی خواهد رویید ودرخت هایی در شهرت و بسیار درختان در سرزمینت و باد پیغام هر درختی را به درخت دیگر خواهد رسانید و درخت ها از باد خواهند پرسید:در راه که می امدی سحر را ندیدی؟))

 

اگاهی ممکنی که از این رمان برداشت می شود:

بینایی و شنوایی نویسنده او را به اکتشاف انگیزه های درون در رابطه با عمل برون،در سطح اجتماعی و تاریخی اثرش،رهنمون می کند،و تحولی که در ایده ال اجتماعی روشنفکران  به منظور مقابله با نتایج فاجعه بار وابستگی روزافزون ایران به بیگانگان روی می دهد موجد نوعی بیداری می شود.

 

از همین شرح کوتاه می توان لایه ی درونی یا مرزی سووشون را دید،مثلا مابه ازای خانه همه ی ایران است...و مابه ازای زری زن به طور کلی...و یوسف نماینده ی یک قشر روشنفکر این مملکت است و خلاصه ان که انچه بر این خانه می رود به همه ی کشور ما رفته است.

 

 

 

 

بررسی اصطلاحات سو وشون سیمین دانشور

 

 

     بر همگان واضح و مبرهن است که زبان، وسیله ای است برای تفهیم و تفاهم و هم چنین ابراز احساسات ،عواطف و اندیشه هاست تا زمانی که افراد یک زبان دارای احتیاجات محدود هستند ،استفاده از این  ارتبا ط زبانی ,بسیار ساده و ابتدایی است و زمانی که نیازمندی های بشر افزایش  یابد   طبیعتا  برای   القای   معانی از الفاظ  یا   قالب های   به خصوص  و پیچیده تری  بهره می برند.از سوی دیگر زبان های مختلف خواه ناخواه  بر یکد یگر تاثیر گذاشته یا تاثیر پذیرفته اند و بر اثر این تاثیر و تاثرات  زبانی , گاهی واژه های یک زبان تغیر معنایی داده ،کهنه و متروک شده و یا جای خود را به الفاظ تازه وارد داده است و بررسی این تاثیرپذیری ها نیز فوق العاده دشوار است .با این توضیح کوتاه حال تلاش بر این است که در این مختصر ،اصطلاحات ،کنایات و الفاظ مشترک سووشون، این رمان بزرگ و شاهکار ادبی سیمین دانشور را باتوجه به زبان روز و رایج شهرستان سمیرم مورد بررسی قرار دهیم هر چند که معتقدیم خانم دانشور در این رمان اهداف بسیار والایی را در قالب زبان عامیانه ریخته و این زبان را به عنوان وسیله ای برای القای معانی و مفاهیم مورد نظر برگزیده و هنرمندیهای خود را در این میدان کاملا به منصه ی ظهور گذاشته است و به درستی در این راه بسیار خوش درخشیده  وحتی  در بسیاری از محافل ادبی مورد نقد و بررسی قرار گرفته است .اکنون در این وجیزه ،هدف این نیست که کدام عبارات یا الفاظ دقیقا از کدام زبان گرفته شده است و این کار عظیم و مهم با این همه گستردگی ،کار بسیار دقیق و سنجیده ای است که از عهده هر کسی ساخته نیست و از طرف دیگر زبان شناسان باید به این مهم جواب دهند. تنها چیزی که در این رمان به صراحت آمده این است که بعضی از این اصطلاحات به خاطر ارتباط تنگاتنگ زندگی مردم آن روزبا زندگی عشایری و هم چنین رابطه ی دو سویه ی  فارسی زبانان و ترک زبانان این منطقه ترکی است و بسیاری از این  اصطلاحات فارسی است که حتی ترک زبانان نیز در ارتباطات زبانی خود دقیقا آن را به فارسی استعمال می نمایند و حتی بعضی نیز عربی یا عربی آمیخته با فارسی است و علاوه بر این ها بعضی از لغات حالت بینابینی دارند که ترجمه بودن از زبان فارسی یا برعکس بسیار دشوار و قابل تامل است .

گروه ادبیات فارسی قروه کردستان

برگرفته از اینترنت

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نظرات ()



معنی اصطلاحی گمشده ی «گفته»
نویسنده: ghorvehadab - ۱۳۸٧/۱۱/۱٧

  

                                    معنی اصطلاحی گمشده ی «گفته»

 

     درادبیّات فارسی سال دوّم غزلی ازحافظ  به نام « دل می رود زدستم » مرقوم شده است  که؛ بیت

 

« ترکان (خوبان) پارسی گو بخشندگان عمرند              ساقی بده بشارت رندان پارسا را» مورد نظر

 

ما است. اکثردبیران محترم با توجّه به معنی ذوقی ویا یاد گرفته از استادان ومطالعه ی شروح غزلیّات

 

حافظ ترکیب«پارسی گو » رابه معنی فارس یا پارس زبان ویا زیبا رویانی که فارسی تکلّم می کنند،در

 

نظر گرفته اند.  بنده هم تا قبل ازآشنایی با معنی اصطلاحی درست آن ازآن معانی استفاده می کردم،امّا

 

با مطالعه ی مقاله ی دکتر محمد رضا شفیعی کدکنی چاپ شده در ماهنامه ی حافظ به این مهم پی بردم

 

که،ایشان باتوجّه به پژوهش وتحقیق ژرف ومستند معنای اصطلاحی درست آنرا یافته ودراختیاردوست

 

داران اهل مطالعه قرارداده اند.

 

     « پارسی » دقیقاً به معنی «غزل » است و«بگوید » به معنی آواز ادا کند  و «پارسی گو» به معنی

 

غزل خوان به آواز. فارسی زبانان از آن جا که معنی اصطلاحی « گفته » را به  تدریج ازیاد برده اند

 

وآن رادرمعنی لغوی تلّقی می کرده اند ازرابطه ی آن با موسیقی غافل شده اند. ولی درزبان های عربی

 

وترکی –  که این کلمه یک کلمه ی بیگانه و«اصطلاح » بوده است – معنی خود را همچنان حفظ  کرده

 

است وامروز در ترکیه به هرنوع تصنیف وآوازی ، گوفته/ گفته(Gufte) اطلاق می شود. »١

 

با این توضیح(توضیح بیشتر وخواندنی تر در ماهنامه ی حافظ آمده است)درمی یا بیم که « پارسی گو»

 

در آن بیت به معنی « غزل خوان پارسی یا فارسی زبان به آواز است؛چراکه در موسیقی آرامشی است

 

که مستمع را شادمان می کند و به قول حافظ « بخشندگان عمرند » و از نظر روان شناختی می توان _

 

توجیه کرد که این بیت توجّه حافظ رابه موسیقی- آن هم آواز به فارسی- واثرفرح بخش آن در انسان به

 

خود جلب کرده است.کلام آخراینکه، این کلمه بامعنی اصطلاحی درست خود، که به آن اشاره شد معنای بیت

 

را می آراید.                                              

  فردین شریف نیا

    شهرستان قروه ی کردستان

١. ماهنامه ی حافظ، شماره ی سوّم ، خرداد١٣٨٣ 

 

نظرات ()